Posted on:

Sởi – Rubella: Hai bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhưng có thể phòng ngừa hiệu quả

Bài viết cung cấp thông tin khoa học, dễ hiểu về bệnh Sởi – Rubella: nguyên nhân, đường lây, triệu chứng, biến chứng và cách phòng ngừa hiệu quả bằng vaccine.

1. Sởi – Rubella là gì?

Sởi và Rubella đều là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, lây lan nhanh qua đường hô hấp. Hai bệnh có nhiều điểm giống nhau về biểu hiện ban đỏ, sốt nhưng mức độ nguy hiểm và biến chứng có sự khác biệt rõ rệt.

  • Sởi do virus Measles gây ra, có thể dẫn đến viêm phổi, viêm não, tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

  • Rubella do virus Rubella gây ra, thường nhẹ ở trẻ em nhưng vô cùng nguy hiểm với phụ nữ mang thai vì có thể gây dị tật thai nhi (Hội chứng Rubella bẩm sinh).

2. Nguyên nhân và đường lây truyền

Picture background

Cả hai bệnh đều lây chủ yếu qua:

  • Giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện.

  • Tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi họng của người nhiễm bệnh.

  • Ở Rubella, virus còn có thể truyền từ mẹ sang thai nhi.

Virus có khả năng tồn tại nhiều giờ trong không khí, khiến nguy cơ bùng phát dịch rất cao, đặc biệt ở khu vực đông người như trường học, bệnh viện.

3. Triệu chứng thường gặp

Picture background

Sởi

  • Sốt cao 39–40°C

  • Ho, sổ mũi, viêm kết mạc

  • Dấu Koplik (đốm trắng trong niêm mạc má)

  • Ban đỏ lan từ mặt xuống toàn thân

  • Mệt mỏi, đau nhức

Rubella

  • Sốt nhẹ

  • Ban hồng nhạt lan nhanh

  • Hạch sau tai, gáy sưng đau

  • Đau khớp (thường gặp ở người lớn)

  • Cảm giác mệt, ăn kém

Picture background

4. Biến chứng nguy hiểm

Biến chứng của Sởi:

  • Viêm phổi

  • Viêm não

  • Tiêu chảy nặng

  • Suy dinh dưỡng

  • Tử vong (đặc biệt ở trẻ nhỏ)

Biến chứng của Rubella:

  • Viêm khớp

  • Viêm não (hiếm gặp)

  • Hội chứng Rubella bẩm sinh ở thai nhi: dị tật tim, điếc, mù, chậm phát triển trí tuệ

5. Chẩn đoán và điều trị

Sởi và Rubella được chẩn đoán dựa trên triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm máu tìm kháng thể đặc hiệu (IgM, IgG).
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho hai bệnh này, chủ yếu là:

  • Hạ sốt, bù nước, bổ sung vitamin A (với sởi)

  • Nghỉ ngơi, chăm sóc dinh dưỡng

  • Theo dõi sát để xử lý biến chứng

6. Phòng ngừa Sởi – Rubella

Biện pháp hiệu quả nhất là tiêm vaccine (MMR hoặc MR) đúng lịch:

  • Trẻ 9 tháng: tiêm mũi 1 (MR hoặc MMR)

  • Trẻ 18 tháng: tiêm mũi 2

  • Người lớn chưa tiêm hoặc không rõ tiền sử cần tiêm bù

  • Phụ nữ chuẩn bị mang thai nên tiêm trước ít nhất 1 tháng

Ngoài ra:

  • Tránh tiếp xúc người bệnh

  • Đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên

  • Tăng cường dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý

7. Khi nào cần đến cơ sở y tế?

  • Sốt cao kéo dài

  • Ban mọc dày, lan nhanh

  • Trẻ bỏ ăn, mệt lả

  • Co giật, khó thở

  • Phụ nữ mang thai nghi ngờ tiếp xúc nguồn lây Rubella

Việc khám sớm giúp giảm biến chứng và bảo vệ cộng đồng.