Phế cầu khuẩn là tác nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não và viêm tai giữa, đặc biệt nguy hiểm ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền. Tiêm vaccine phế cầu là biện pháp hiệu quả giúp phòng bệnh và giảm biến chứng nặng.

Phế cầu khuẩn là gì?

Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) là một loại vi khuẩn có thể cư trú ở mũi – họng mà không gây triệu chứng, nhưng khi gặp điều kiện thuận lợi, vi khuẩn có thể xâm nhập và gây bệnh nghiêm trọng. Phế cầu khuẩn có hơn 90 týp huyết thanh khác nhau, trong đó nhiều týp có khả năng gây bệnh nặng và tử vong.

Phế cầu khuẩn gây ra những bệnh gì?

Phế cầu khuẩn có thể gây nhiều bệnh lý nguy hiểm, bao gồm:

• Viêm phổi: gây ho, sốt cao, khó thở, đau ngực, có thể dẫn đến suy hô hấp

• Viêm màng não: sốt cao, đau đầu dữ dội, cứng cổ, rối loạn ý thức, nguy cơ tử vong cao

• Viêm tai giữa: đau tai, sốt, chảy dịch tai, dễ tái phát ở trẻ nhỏ

• Nhiễm khuẩn huyết: biến chứng nặng, đe dọa tính mạng

Đối tượng nguy cơ cao mắc bệnh do phế cầu khuẩn

• Trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi

• Người cao tuổi từ 60–65 tuổi trở lên

• Người mắc bệnh mạn tính: tim mạch, phổi, đái tháo đường, bệnh gan, thận

• Người suy giảm miễn dịch, người đã cắt lách

• Người hút thuốc lá, nghiện rượu

Vaccine phế cầu – Giải pháp phòng ngừa hiệu quả

Tiêm vaccine phế cầu giúp cơ thể tạo miễn dịch chủ động, giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng. Hiện nay có 3 loại vaccine phế cầu được sử dụng phổ biến:

Synflorix (PCV10)

Synflorix là vaccine phế cầu liên hợp bao phủ 10 týp huyết thanh phế cầu khuẩn thường gặp.

• Đối tượng: trẻ em từ 6 tuần tuổi đến dưới 5 tuổi

• Tác dụng: phòng viêm phổi, viêm tai giữa và các bệnh xâm lấn do phế cầu

• Ưu điểm: hiệu quả cao ở trẻ nhỏ, giúp giảm rõ rệt viêm tai giữa tái phát

Prevenar 13 (PCV13)

Prevenar 13 là vaccine phế cầu liên hợp thế hệ mới, bao phủ 13 týp huyết thanh phế cầu khuẩn.

• Đối tượng: trẻ em từ 6 tuần tuổi, người lớn và người cao tuổi

• Tác dụng: phòng viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và viêm tai giữa

• Ưu điểm: phổ bảo vệ rộng hơn PCV10, phù hợp cho cả người có bệnh nền và người lớn tuổi

Pneumovax 23 (PPV23)

Pneumovax 23 là vaccine phế cầu polysaccharide, bao phủ tới 23 týp huyết thanh phế cầu khuẩn.

• Đối tượng: người lớn từ 50–65 tuổi trở lên, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch

• Tác dụng: phòng các bệnh xâm lấn nặng do phế cầu khuẩn

• Ưu điểm: phổ bảo vệ rộng, thường được dùng bổ sung sau PCV13 ở người nguy cơ cao

Nên chọn loại vaccine phế cầu nào?

Việc lựa chọn vaccine phế cầu phụ thuộc vào:

• Độ tuổi

• Tình trạng sức khỏe và bệnh nền

• Tiền sử tiêm chủng trước đó

Trẻ nhỏ thường được ưu tiên PCV10 hoặc PCV13, trong khi người lớn và người cao tuổi có thể tiêm PCV13 kết hợp PPV23 để tăng hiệu quả bảo vệ. Cần tham khảo ý kiến bác sĩ để có phác đồ tiêm phù hợp.

Vì sao cần tiêm vaccine phế cầu sớm?

• Phế cầu khuẩn lây qua đường hô hấp, dễ bùng phát trong cộng đồng

• Bệnh có thể diễn tiến nhanh và gây biến chứng nguy hiểm

• Tiêm vaccine giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh, nhập viện và tử vong

• Bảo vệ không chỉ cá nhân mà còn giảm lây lan trong cộng đồng

Khi nào cần đi khám hoặc tư vấn tiêm chủng?

• Trẻ nhỏ chưa được tiêm vaccine phế cầu đầy đủ

• Người cao tuổi hoặc người có bệnh mạn tính

• Người thường xuyên mắc viêm phổi, viêm tai giữa tái phát

• Người chuẩn bị phẫu thuật, điều trị làm suy giảm miễn dịch