Zona, còn gọi là giời leo, là bệnh do virus Varicella zoster tái hoạt động, gây đau rát dữ dội và tổn thương da thành từng dải. Tiêm vaccine zona là biện pháp hiệu quả giúp phòng bệnh và giảm nguy cơ biến chứng đau thần kinh kéo dài.

---

Zona (giời leo) là gì?

Zona hay giời leo là bệnh nhiễm virus Varicella zoster – cùng loại virus gây bệnh thủy đậu. Sau khi khỏi thủy đậu, virus không bị loại bỏ hoàn toàn mà tồn tại tiềm ẩn trong các hạch thần kinh. Khi hệ miễn dịch suy yếu, virus tái hoạt động và gây bệnh zona.

---

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân trực tiếp gây zona là sự tái hoạt động của virus Varicella zoster. Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

• Tuổi cao, đặc biệt trên 50 tuổi

• Suy giảm miễn dịch do bệnh lý hoặc thuốc điều trị

• Căng thẳng kéo dài, suy nhược cơ thể

• Người từng mắc thủy đậu trong quá khứ

---

Triệu chứng zona điển hình

Zona thường khởi phát âm thầm nhưng tiến triển nhanh:

• Đau rát, nóng bỏng hoặc tê châm chích tại vùng da sắp nổi ban

• Xuất hiện mảng đỏ, sau đó là mụn nước xếp thành từng dải theo đường dây thần kinh

• Mụn nước dễ vỡ, đóng vảy sau 7–10 ngày

• Có thể kèm sốt nhẹ, mệt mỏi

Đặc điểm quan trọng của zona là tổn thương thường chỉ xuất hiện một bên cơ thể.

---

Zona có nguy hiểm không?

Zona không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng:

• Đau thần kinh sau zona kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm

• Nhiễm trùng da tại vùng tổn thương

• Zona mắt gây giảm thị lực, thậm chí mù lòa

• Ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống

Người lớn tuổi là đối tượng dễ gặp biến chứng nặng nhất.

---

Điều trị zona

Điều trị zona cần được tiến hành sớm, tốt nhất trong 72 giờ đầu:

• Thuốc kháng virus giúp giảm mức độ và thời gian bệnh

• Thuốc giảm đau, kháng viêm theo chỉ định bác sĩ

• Chăm sóc da đúng cách để tránh nhiễm trùng

Việc điều trị kịp thời giúp giảm nguy cơ đau thần kinh sau zona.

---

Vaccine zona – Giải pháp phòng ngừa chủ động

Tiêm vaccine zona giúp tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng.

---

Shingrix

Shingrix là vaccine zona tái tổ hợp, không chứa virus sống.

• Đối tượng: người từ 50 tuổi trở lên, kể cả người đã từng mắc zona

• Hiệu quả: giảm nguy cơ mắc zona và đau thần kinh sau zona trên 90%

• Ưu điểm: hiệu quả cao, bảo vệ lâu dài, an toàn cho người suy giảm miễn dịch

---

Zostavax

Zostavax là vaccine zona sống giảm độc lực.

• Đối tượng: người từ 50–60 tuổi trở lên, có hệ miễn dịch bình thường

• Hiệu quả: giảm nguy cơ mắc zona và biến chứng đau thần kinh

• Hạn chế: hiệu quả giảm dần theo thời gian, không dùng cho người suy giảm miễn dịch

---

Nên chọn Shingrix hay Zostavax?

Hiện nay, Shingrix được ưu tiên hơn do hiệu quả cao và thời gian bảo vệ lâu dài. Việc lựa chọn vaccine phù hợp cần dựa trên:

• Độ tuổi

• Tình trạng miễn dịch

• Tiền sử bệnh lý

Nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phác đồ tiêm phù hợp.

---

Khi nào nên tiêm vaccine zona?

• Người từ 50 tuổi trở lên

• Người từng mắc thủy đậu

• Người có nguy cơ suy giảm miễn dịch

• Người muốn phòng ngừa đau thần kinh sau zona