Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm do virus Varicella zoster gây ra, thường gặp ở trẻ em nhưng người lớn mắc bệnh có nguy cơ biến chứng nặng hơn. Chủ động phòng ngừa và xử trí đúng giúp giảm nguy cơ biến chứng và lây lan trong cộng đồng.
Thủy đậu là gì?
Thủy đậu, còn gọi là Varicella, là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella zoster gây ra. Bệnh đặc trưng bởi các nốt phỏng nước trên da và niêm mạc, kèm theo sốt và mệt mỏi. Sau khi khỏi bệnh, virus vẫn tồn tại tiềm ẩn trong cơ thể và có thể tái hoạt động gây bệnh zona thần kinh sau này.
Nguyên nhân gây bệnh thủy đậu
Nguyên nhân trực tiếp gây bệnh là do virus Varicella zoster. Virus xâm nhập vào cơ thể qua:
-
Đường hô hấp khi hít phải giọt bắn chứa virus
-
Tiếp xúc trực tiếp với dịch từ các nốt phỏng nước
-
Dùng chung đồ dùng cá nhân với người đang mắc bệnh
Đường lây truyền của thủy đậu
Thủy đậu có khả năng lây lan rất nhanh, đặc biệt trong môi trường tập thể:
-
Lây qua không khí, giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi
-
Lây khi tiếp xúc trực tiếp với tổn thương da
-
Dễ lây từ 1–2 ngày trước khi phát ban cho đến khi các nốt khô vảy hoàn toàn
Triệu chứng thủy đậu điển hình
Thời gian ủ bệnh thường từ 10–21 ngày. Các triệu chứng thường gặp gồm:
-
Sốt nhẹ đến sốt vừa, mệt mỏi, đau đầu
-
Xuất hiện các nốt ban đỏ, sau đó nhanh chóng thành mụn nước
-
Mụn nước lan khắp cơ thể, gây ngứa nhiều
-
Sau vài ngày, mụn vỡ, đóng vảy và bong dần
Ở người lớn, triệu chứng thường nặng hơn trẻ em và kéo dài hơn.
Thủy đậu có nguy hiểm không?
Đa số trường hợp thủy đậu diễn tiến nhẹ và tự khỏi. Tuy nhiên, bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm nếu không được chăm sóc đúng cách:
-
Nhiễm trùng da do gãi làm vỡ mụn nước
-
Viêm phổi do thủy đậu, thường gặp ở người lớn
-
Viêm não, viêm màng não (hiếm nhưng nguy hiểm)
-
Phụ nữ mang thai mắc thủy đậu có nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi
Điều trị thủy đậu
Hiện chưa có thuốc đặc trị tiêu diệt hoàn toàn virus thủy đậu. Việc điều trị chủ yếu là:
-
Nghỉ ngơi, theo dõi thân nhiệt
-
Giữ vệ sinh da sạch sẽ, tránh làm vỡ mụn nước
-
Dùng thuốc hạ sốt, giảm ngứa theo chỉ định y tế
-
Theo dõi sát các dấu hiệu biến chứng
Phòng ngừa thủy đậu hiệu quả
-
Tiêm vaccine thủy đậu (Varicella) đầy đủ theo khuyến cáo
-
Cách ly người bệnh cho đến khi mụn nước khô vảy hoàn toàn
-
Rửa tay thường xuyên, vệ sinh môi trường sống
-
Tránh tiếp xúc gần với người đang mắc thủy đậu
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
-
Sốt cao liên tục, khó hạ
-
Mụn nước nhiễm trùng, sưng đỏ, chảy mủ
-
Có biểu hiện khó thở, đau đầu dữ dội, nôn nhiều
-
Phụ nữ mang thai hoặc người suy giảm miễn dịch mắc thủy đậu
